Benvida/o ó blog do CDR " O Viso"

Benvida, benvido ó blog do Centro de Desenvolvemento Rural "O Viso".................. O que cres é o que creas.

viernes, 21 de febrero de 2020

Dicen entre elas falando: "eu non saio polas casas, porque nunhas danme caldo e noutras danme papas".


Entroidando: Que siga a tradición. Momentos para celebrarmos xuntos: colgamento do Meco, actividades no Centro de Inclusión e Casa Niño Lodoselo, no desfile infantil en Xinzo e en Sarreaus.


 http://www.kizoa.es/Editar-Vídeos-Movie-Maker/d312217427kP1103377435o2l1/entroidando-2020

Ven Antroido, ven axiña, con mázcara e barullo, para poder brincar coas mozas e para encher ben o bandullo.
 
Adeus martes de Antroido, adeus meu amiguiño, ata o domingo de Pascua non comerei máis touciño 

Cacaracá, ponte na pá, Faime un bolo, cómeo todo, deixa un bocado para o martes de Antroido. 

Martes de Antroido, ti has de vir, cuncas e platos han de ruxir.

Cacaracá, ponte na pá, Faime un bolo, non o comas todo, deixa unha miga para o día de Entroido.

Eu quería ó carnaval como un irmán verdadeiro, agora xa non o quero, que me chaman entroideiro. 

Anque lle vimos aquí, non é por facerlle mal, vimos por lle anunciar que estamos no Carnaval. 

¡Vinde nenas! ¡Vinde nenos! Non quero cara de penas e de choros moitos menos.

O Entroido imos festexar: filloas e orellas comeremos a fartar. de disfraces non falemos que eso non faltará.

Adeus martes de Entroido, unto vello e longaniza, escondeivos compañeirois que hoxe é corte de linza.

Aí ven o Entroido, e festa rachada, os nenos na escola faremos foliada.

¡Delgadiña, delgadiña quen te vestíu de gorda, con careta e sen careta a fame ben se che nota.

domingo, 22 de diciembre de 2019


Nesta mañá de domingo, o día da lotaría de Nadal, con todo encharcado polas continuas cicloxéneses explosivas -e aínda cunha delas (Fabien) aquí- nas lameiras da Lama dúas ovellas, unha aña de raza galega e unha ovella latxa estaban de parto.
 Cada unha delas apartárase do rabaño e buscara un sitio. Eu dun lado para outro observando como se apañan e se precisan axuda. E cando xa nacen, premio para as nais (un anaco de pan, coma toda a vida vin); maman os calostros e apáñoos cara o cuberto porque volve chover, aínda que de cando en vez sae o sol.
Despois, coas demais na Rañada puidemos comprobar que a forza do vento destes días deixou aquí as súas pegadas: crebou polas de catiñeiros e mesmo outras que valerían de trabes; tamén arrancou algún que estaba seco. 

miércoles, 4 de diciembre de 2019

"Eu son nós"

Resumo do descurso do premio Pedra Alta 2019


O premiado co galardón Pedra Alta 2019, Toño, recolleu a escultura representativa en nome de todo o CDR O VISO, así como, segundo el mesmo, en nome de todos os alí presentes, posto que nas súas propias palabras, eu son nós.
Tras unha petición de que todos se saudasen entre eles a modo de felicitación polo conseguido, este mestre comezou agradecendo a Miguel e Digno, ás dúas persoas que foron referencia para iniciar todo o proxecto que a día de hoxe pode recoller ese premio, un conxunto de asociacións galegas de pedra e xente, pilares básicos da súa crenza.
A emoción fíxose protagonista deste home que, incapaz de amosar unha perspectiva protagonista, só puido encherse de gabanzas para todos aqueles que creron, aqueles que alaban o que fan e todos os que, ao final, forman parte dunha iniciativa que segue crecendo e axudando a moitas persoas. Facéndose eco das palabras de Unamuno, nadie es el que es si no el que le hacen los demás, recordou tamén a máxima dun cura da Limia que dixo non ser amados é unha simple desventura, a verdadeira desgracia é non amar.
                               Procedeu tamén a pedir perdón por chegar á súa posición por causalidades do destino, empurrado ou animado por alguén, así como ocorría nunha historia coa que exemplificou a situación, provocando os sorrisos de todos os presentes no Museo Etnográfico da Limia. Insistiu en múltiples ocasións no seu carácter de imaxe, de representación de algo moito máis profundo, quitándose méritos e facendo fincapé na importancia de todos aqueles que se manteñen detrás, os que saen e os que representan a todos os que saíron.
Quixo Toño tamén recordar a todos os que xa non están, pero estiveron, asegurando que son moitos os que fan que o CDR funcione. Desculpouse por todos os erros cometidos, asegurando que oxalá foramos tan bos como dicides que somos, coa intención de procurar facer da mellora, algo permanente. Describiu de forma clara o traballo que desenvolven e como intentan aprender cada día a levar a cabo a solidariedade organizada, a traballar mediante a ética de coidados, a compartir unha mirada do rural como merece ser mirado, acompañar e intervir e outras moitas máximas que este home soubo transmitir dun xeito realmente poético.
Toño 3A súa intervención rematou coa exemplificación de todo o anteriormente dito cun conto escrito nunha saba pola súa familia. Conseguiu emocionar mediante debuxos, palabras e cantos que deixaron claro como este mestre, e a asociación da que é imaxe, son dignos merecedores deste premio que, de seguro, faranlles sentir un enorme orgullo.
Por medio de contos e historias, tanto reais baseadas na súa experiencia como fábulas que fan entender aínda máis profundamente as súas palabras, Toño chegou ao corazón de todos os alí presentes, así como aos que dende as súas casas poden escoitar agora este discurso dende o seguinte enlace https://www.facebook.com/dende.alimia/videos/2465698160378210/?t=3127.

Lodoselo estivo o sábado de festa

Dous foron os motivos, o CDR “”O Viso” recibiu o premio máis importante que ata agora se concede na Limia, o premio Pedra Alta que outorga cada ano o Museo Etnográfico da Limia e nesta edición, como se dixo o sábado un montón de veces é un premio que como a lotería do Nadal, foi moi repartido.
                               O primeiro premiado foi a persoa que votou a andar todo aló polos oitenta, primeiro na cabeza e despois con feitos. Tamén foi o premio para a súa compañeira e nai da súa filla Saray e do seu fillo Yedhiel , Carmen, que como ocorre con el, cando preguntamos por ela xa dicimos “Carmen a de Lodoselo. E despois tal e como insistiu dicindo no seu discurso de agradecemento Toño, “o de Lodoselo”, era un premio para todos, non so todos os directivos, traballadores e ex-traballadores (90 ao longo dos anos), colaboradores, voluntarios... se non tamén para os que viven a diario nas súas instalacións. Tal foi así que unha representación de todos saíu a recibir o premio incluíndo á “Cristalina”, veciña de Vilar de Santos.
Pero non quedou aí a cousa. Toño, quixo que todos os que alí estábamos fóramos partícipes do premio e antes de nada tivemos que felicitarnos entre nos, si si, como na misa, dician algúns cando é o momento de darnos a man.
Como poden comprobar o premio Pedra Alta, que por certo simbolízase nunha pedra alta que todos os anos deseña, fai e regala o tamén escultor limián Xosé Lois Carrera, estivo totalmente repartido, iso si a cerimonia, a que asistiron a maioría dos alcaldes da comarca faltou precisamente o de Sarreaus, concello onde se atopa o Centro de Desenvolvemento Rural, que xa nestes momentos é o faro no que se miran outros centros de Galicia e o resto de España.
No CDR salvando as distancias loxicamente ocorre o mesmo que sabemos dos grandes personaxes como o Quixote que perden o seu apelido  para chamarlles Don Quijote de la Mancha, pois aquí na Limia ocorre o mesmo si preguntas por Antonio Rodríguez Corbal, o 100% da poboación contestará que non o coñece. Poren, si dis Toño de Lodoselo ese mesmo 100% xa o identifica.
E como non podía ser doutra maneira como para Toño todo isto comezou coma un conto dos que lle soía contar aos rapaces de preescolar durante os anos que tivo que percorrer a metade da provincia, ao final do acto rematou cun conto escrito en sábenas vellas da súa nai.
Moitas grazas por todo a “O Toño de Lodoselo”

lunes, 2 de diciembre de 2019

Publicación do Museo da Limia

Foi ao redor da Pedra Alta que nos xuntamos hai dous anos para celebrarmos, co protagonista, a vida e obra de Don Elixio Rivas Quintas que da Xunqueira limiá enxergou, cedo, A Limia enteira, foi tamén baixo o pétreo fito que nos reunimos para prestar homenaxe ao profesor de Historia Antiga e orgulloso veciño de Lucenza, Antonio Rodríguez Colmenero, imprescindible recorrermos a ambos se queremos poder interpretar os pasos da nosa historia.
Este ano, en cambio, tocaba mudar de perspectiva e colocar a ollada no labor colectivo, o labor dunha entidade, o CDR O Viso, que desde hai trinta anos (en 2020 asinala a efeméride) como tal e desde 1985 como a Asociación O Cruceiro; é referencia do activismo social na comarca, un activismo presidido por vontades como a de facer o “necesario, posible”, por palabras do portavoz no día de celebración, Antonio Rodríguez Corbal, o “Toño de Lodoselo”, bonito nome “Otoño” que recollera en anécdota deliciosa o encargado da laudatio, Xosé Manuel Cid, mais, e sobre todo, bonito empeño o que encetou o Toño, e máis a Carme, acompañados por unha manchea de nomes propios, como os do Alberto, a Lucía e tantos outros, para librar batallas contra o despoboamento, por manter os pobos con vida, por unir xeracións en torno de experiencias de mutua e vivo convivio, en base a unha “solidariedade organizada” que comezou, como dixemos, hai xa anos, grazas ao impulso de cregos que teimaron en renacer galegos, o Digno de Arzádegos, o sábado presente, o noso Miguel Fernández Grande ou Antonio Gandoy Pérez, o cura “da bicicleta” creador do Preescolar na Casa e a quen, confesa, tanto debe o Toño e o propio CDR, conceptualmente. 
Adobiada coas intervencións de Xan Jardón, alcalde de Vilar de Santos e presidente de honra do Museo, Delfín Caseiro, presidente do Padroado e Sabela Rodríguez, secretaria do Padroado do Museo, a xornada tivo tamén pezas musicais polo acordeón e voz de Luis Humberto Cao e Baldomero Pavón,  unha laudatio, preñada de abondosas gargalladas, por parte de Xosé Manuel Cid e momentos moi emotivos coa recolla colectiva do premio e o conto en formato saba “A parte que falta” de Shel Siverstein, todo antes do almorzo de confraternización á volta dun cocido.
Abofé con tan merecentes premiados, valía a pena, confesaba Delfín Caseiro, recelebralos todos os anos á par do novo ou nova merecente. 

lunes, 14 de octubre de 2019

Lodoselo, ese lugar do mundo onde nunca escurece

CARTAS SEN SELO. La Región. Opinión. Luns 14 d eoutubro de 2019
XOSÉ ANTÓN JARDÓN DACAL 
Coordinador do Museo da Limia

Lodoselo, ese lugar do mundo onde nunca escurece

Ao CDR “O Viso”, gañador do III Pedra Alta, por tantas pingadas de luz.

 Da minha aldeia veio quanto da terra se pode ver no Universo... / Por isso a minha aldeia é tão grande como outra terra qualquer / Porque eu sou do tamanho do que vejo / E não, do tamanho da minha altura... (“O Guardador de Rebanhos”, Alberto Caeiro). 

 Escoita as pedras... Descobre a Galicia que non se ve”. Así de lírico mais coa suficiente forza e contundencia aparece estampado na ladeira da Limia que quere emparentar co val de Monterrei, en Lodoselo, o lema do CDR “O Viso”, nado en 1990 do xerme dunha asociación creada en 1985 para encamiñar as inquedanzas culturais e sociais dun grupo de mozos vinculados ao lugar. 

 Desde aquela, o Centro de Desenvolvemento Rural “O Viso” –e xa van alá máis de 30 anos– medra a escape e madura para permanecer mirando cara ao monte Talariño, acolá onde seica nace o río do esquecemento, o Lethes, e nunca deixa de teimar e de gurrar contra o desleixo da esencia das aldeas galegas, turrando por sedeños atados ás súas mesmas entrañas coa forza e co xenio necesarios para que non se deixasen deturpar polos obscenos intereses dun consumismo feroz, tinguido de progreso e urbanidade, que avanza con demasiada présa, disposto a abafar a identidade e solvencia do medio rural galego, ora desposuíndoo dos seus elementos esenciais, ora embobando as súas xentes con actitudes e abelorios descaradamente perniciosos.

 Carmen e Toño, almas e mans incansábeis do proxecto “O Viso”, xunto con outros moitos, acompañantes fieis na súa decidida andaina, empéñanse desde entón en recuperar o espírito comunitario que durante séculos conforma un dos nosos principais sinais de identidade. Comezan, como non podía ser doutro xeito, pola rehabilitación da vella escola de Lodoselo, privada da súa razón de ser cando un sistema revirado decide axotar os rapaces cara ás concentracións escolares; recuperan as festas e os costumes populares, eclipsados pola insolencia e estulticia dunha modernidade talmente ridícula e badoca que ocupa sen permiso as nosas aldeas; recuperan o patrimonio identitario, as fontes, a reitoral, o forno, a forxa,... a memoria que nos tece o ser.

 Desde o primeiro instante, o CDR “O Viso” porfía ata fender e refender cos ollos, co corazón e coas mans a súa contorna para que o medio natural siga sendo un espazo habitábel e habitado mais tamén sen que semellante ousadía lle poña cancelas ao progreso, cando os avances e mudanzas racionais non veñan contra a sustentabilidade e cando cheguen para conformar un mundo máis xusto e máis social.

 E aí seguen, berrando, apostando e traballando polo desenvolvemento integral dos colectivos rurais máis vulnerábeis e pola conservación e información do medio no que queren vivir e viven dunha maneira desexábel. O CDR “O Viso” propicia e alenta cada día accións globais de carácter social, educativas, informativas, económicas, de formación e emprego para que a nosa comunidade permaneza a gusto no seu medio, en mellores condicións e con maior calidade de vida. Propósitos e obxectivos que se materializan no ámbito educativo-ambiental e promoción do entorno rural: pobo escola, albergue, aula da natureza, educación infantil na Limia e casa-niño, agrogandaría e mantemento da diversidade e da paisaxe; atención á comunidade con servizos de proximidade: vivenda comunitaria, centro de inclusión e dereito a envellecer cos seus; información e participación social: centro de información e sistemas integrados, comercio xusto e consumo responsábel, escola de tempo libre, programas de acción voluntaria, servizo de voluntariado e inclusión social e laboral.

 E todo isto e moito máis, ateigado de tantos alentos e miles de pingadas de luz que Carmen e Toño emanan sen cesar aí nesa esquina do mapa, tan máxica como real, onde o CDR “O Viso” converte a Lodoselo nese lugar do mundo onde non escurece nunca, por ser un referente da excelencia que nos permite aos limiaos gabarnos tódolos días de telo a carón de nós.

/www.laregion.es/opinion/xose-anton-jardon-dacal/lodoselo-lugar-do-mundo-onde-nunca-escurece/20191013214932899597.html

jueves, 19 de septiembre de 2019

"Nunca preguntes por quen dobran as campás; dobran por ti".

Non acostumamos a facer unha entrada na web ou no blog do CDR O Viso cando unha persoa da nosa contorna morre; no noso entorno rural a morte forma parte da nosa vida cotiá. Pero hoxe temos que traer aquí esta mala nova porque nos levaron ó José (para moitos "O caixeiro"). 
Sempre foi un pilar do Centro de Desenvolvemento Rural "O Viso", de Lodoselo. Ben coñecido na comarca: todo un "emprendedor" como din hoxe á xente que coma el foi quen de montar unha exemplar explotación a base de traballar. 
Desde que comezamos co programa do Pobo escola, aló polo 1992 a súa granxa e o seu bo caracter para entablar unha agradable conversa formaron parte da oferta que lle facemos ós grupos; así que os distintos educador@s do CDR foron, van á granxa a aprender coa xente coa que participa no Pobo escola. E el ensináballe os catro pilares que sustentan aquela explotación gandeira de leite: Alimentación, sanidade, xenética... 
Ademais sempre estivo en primeira fila loitando por conseguir máis e máis servizos para a nosa xente e a min, "protexédome com un irmán maior" cando viñan mal dadas; endexamais esquecerei a reunión que tiveramos unha comisión do CDR, da que el formaba parte,claro, co Bispado (no empeño de construírmos o que hoxe é o centro de inclusión); ou cando... 
Por todo: GRAZAS. Se ben é verdade que algo de nós morre con cada persoa do noso entorno que finou... Onte, o CDR O Viso, Lodoselo, A Limia... morremos un chisquiño. Porque non somos illas. Estamos vencellados. 


Quen non bota unha mirada ao sol cando atardece?
Quen quita os seus ollos do cometa cando estala?
Quen non presta oídos a unha campá cando por algún feito tañe?
Quen pode desatender esa campá cuxa música o traslada fóra deste mundo?

Ningún home é unha illa enteira en por si.
Cada home é unha peza do continente, unha parte do todo.
Se o mar leva unha porción de terra, toda Europa queda diminnuída, coma se fose un promontorio, ou a casa dun dos teus amigos, ou a túa propia.

Ningunha persoa é unha illa: a morte de calquera me afecta, porque me atopo unido a toda a humanidade; por iso, nunca preguntes por quen dobran as campás: dobran por ti.

John Donne. Londres (1572-1631).
Poeta metafísico ingles. 
Devociones para ocasiones emergentes, 1624 (fragmento)

domingo, 15 de septiembre de 2019

Virxe das Dores 2019


Veciñanza de Lodoselo e dos pobos dos arredores, coral Ruada e a festexar, un ano máis, a Virxa das Dores. Velaquí unhas imaxes dalgúns momentos da xornada: ensaios iniciais, procesión, celebración. Grazas a todas e todos os que fixeron posible esta celebración e que, de hoxe nun ano!